Gold Price Today
होम सर्व राज्ये
English हिंदी বাংলা मराठी தமிழ் తెలుగు ગુજરાતી ಕನ್ನಡ മലയാളം ਪੰਜਾਬੀ

केरल मध्ये सोन्याचा भाव

आज: 29-03-2026 (लाइव्ह मार्केट)

केरल मध्ये सोन्याचा भाव (24K)

₹ 71,500
प्रति 10 ग्रॅम

केरल मध्ये सोन्याचा भाव (22K)

₹ 65,500
प्रति 10 ग्रॅम

केरल मध्ये चांदीचा भाव

₹ 85,000
प्रति 1 किलो

मध्ये सोन्याचा भाव (1 ग्रॅम - 1000 ग्रॅम)

केरल आज 1 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 6,55024k: ₹ 7,150
केरल आज 2 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 13,10024k: ₹ 14,300
केरल आज 3 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 19,65024k: ₹ 21,450
केरल आज 4 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 26,20024k: ₹ 28,600
केरल आज 5 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 32,75024k: ₹ 35,750
केरल आज 6 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 39,30024k: ₹ 42,900
केरल आज 7 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 45,85024k: ₹ 50,050
केरल आज 8 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 52,40024k: ₹ 57,200
केरल आज 9 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 58,95024k: ₹ 64,350
केरल आज 10 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 65,50024k: ₹ 71,500
केरल आज 11 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 72,05024k: ₹ 78,650
केरल आज 12 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 78,60024k: ₹ 85,800
केरल आज 13 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 85,15024k: ₹ 92,950
केरल आज 14 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 91,70024k: ₹ 100,100
केरल आज 15 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 98,25024k: ₹ 107,250
केरल आज 16 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 104,80024k: ₹ 114,400
केरल आज 17 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 111,35024k: ₹ 121,550
केरल आज 18 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 117,90024k: ₹ 128,700
केरल आज 19 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 124,45024k: ₹ 135,850
केरल आज 20 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 131,00024k: ₹ 143,000
केरल आज 21 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 137,55024k: ₹ 150,150
केरल आज 22 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 144,10024k: ₹ 157,300
केरल आज 23 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 150,65024k: ₹ 164,450
केरल आज 24 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 157,20024k: ₹ 171,600
केरल आज 25 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 163,75024k: ₹ 178,750
केरल आज 26 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 170,30024k: ₹ 185,900
केरल आज 27 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 176,85024k: ₹ 193,050
केरल आज 28 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 183,40024k: ₹ 200,200
केरल आज 29 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 189,95024k: ₹ 207,350
केरल आज 30 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 196,50024k: ₹ 214,500
केरल आज 31 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 203,05024k: ₹ 221,650
केरल आज 32 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 209,60024k: ₹ 228,800
केरल आज 33 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 216,15024k: ₹ 235,950
केरल आज 34 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 222,70024k: ₹ 243,100
केरल आज 35 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 229,25024k: ₹ 250,250
केरल आज 36 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 235,80024k: ₹ 257,400
केरल आज 37 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 242,35024k: ₹ 264,550
केरल आज 38 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 248,90024k: ₹ 271,700
केरल आज 39 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 255,45024k: ₹ 278,850
केरल आज 40 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 262,00024k: ₹ 286,000
केरल आज 41 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 268,55024k: ₹ 293,150
केरल आज 42 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 275,10024k: ₹ 300,300
केरल आज 43 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 281,65024k: ₹ 307,450
केरल आज 44 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 288,20024k: ₹ 314,600
केरल आज 45 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 294,75024k: ₹ 321,750
केरल आज 46 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 301,30024k: ₹ 328,900
केरल आज 47 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 307,85024k: ₹ 336,050
केरल आज 48 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 314,40024k: ₹ 343,200
केरल आज 49 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 320,95024k: ₹ 350,350
केरल आज 50 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 327,50024k: ₹ 357,500
केरल आज 100 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 655,00024k: ₹ 715,000
केरल आज 200 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 1,310,00024k: ₹ 1,430,000
केरल आज 300 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 1,965,00024k: ₹ 2,145,000
केरल आज 400 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 2,620,00024k: ₹ 2,860,000
केरल आज 500 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 3,275,00024k: ₹ 3,575,000
केरल आज 600 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 3,930,00024k: ₹ 4,290,000
केरल आज 700 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 4,585,00024k: ₹ 5,005,000
केरल आज 800 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 5,240,00024k: ₹ 5,720,000
केरल आज 900 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 5,895,00024k: ₹ 6,435,000
केरल आज 1000 ग्रॅम मध्ये सोन्याचा भाव काय आहे?
22k: ₹ 6,550,00024k: ₹ 7,150,000

मध्ये चांदीचा भाव (1 ग्रॅम ते 1000 ग्रॅम)

केरल आज 1 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 85
केरल आज 2 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 170
केरल आज 3 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 255
केरल आज 4 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 340
केरल आज 5 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 425
केरल आज 6 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 510
केरल आज 7 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 595
केरल आज 8 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 680
केरल आज 9 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 765
केरल आज 10 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 850
केरल आज 11 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 935
केरल आज 12 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 1,020
केरल आज 13 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 1,105
केरल आज 14 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 1,190
केरल आज 15 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 1,275
केरल आज 16 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 1,360
केरल आज 17 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 1,445
केरल आज 18 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 1,530
केरल आज 19 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 1,615
केरल आज 20 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 1,700
केरल आज 21 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 1,785
केरल आज 22 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 1,870
केरल आज 23 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 1,955
केरल आज 24 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 2,040
केरल आज 25 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 2,125
केरल आज 26 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 2,210
केरल आज 27 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 2,295
केरल आज 28 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 2,380
केरल आज 29 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 2,465
केरल आज 30 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 2,550
केरल आज 31 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 2,635
केरल आज 32 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 2,720
केरल आज 33 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 2,805
केरल आज 34 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 2,890
केरल आज 35 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 2,975
केरल आज 36 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 3,060
केरल आज 37 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 3,145
केरल आज 38 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 3,230
केरल आज 39 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 3,315
केरल आज 40 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 3,400
केरल आज 41 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 3,485
केरल आज 42 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 3,570
केरल आज 43 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 3,655
केरल आज 44 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 3,740
केरल आज 45 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 3,825
केरल आज 46 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 3,910
केरल आज 47 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 3,995
केरल आज 48 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 4,080
केरल आज 49 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 4,165
केरल आज 50 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 4,250
केरल आज 100 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 8,500
केरल आज 150 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 12,750
केरल आज 200 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 17,000
केरल आज 250 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 21,250
केरल आज 300 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 25,500
केरल आज 350 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 29,750
केरल आज 400 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 34,000
केरल आज 450 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 38,250
केरल आज 500 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 42,500
केरल आज 550 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 46,750
केरल आज 600 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 51,000
केरल आज 650 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 55,250
केरल आज 700 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 59,500
केरल आज 750 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 63,750
केरल आज 800 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 68,000
केरल आज 850 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 72,250
केरल आज 900 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 76,500
केरल आज 950 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 80,750
केरल आज 1000 ग्रॅम चांदीचा भाव काय आहे?₹ 85,000

FAQ (नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न)

प्रश्न 1: मध्ये आज १० ग्रॅम सोन्याचा भाव काय आहे?

उत्तर: आज केरल च्या सराफा बाजारात २२ कॅरेट सोन्याचा भाव ₹ 65,500 आणि २४ कॅरेटचा भाव ₹ 71,500 प्रति १० ग्रॅम आहे.

प्रश्न 2: कालच्या तुलनेत आज सोने महाग झाले आहे का?

उत्तर: बाजाराचा कल पाहता, भावात किरकोळ चढ-उतार दिसून आले आहेत.

प्रश्न 3: मध्ये लग्नासाठी कोणते सोने खरेदी करणे योग्य ठरेल?

उत्तर: लग्नाच्या दागिन्यांसाठी २२ कॅरेट सोने (९१.६% शुद्धता) सर्वोत्तम मानले जाते.

प्रश्न 4: २४ कॅरेट आणि २२ कॅरेटमध्ये काय फरक आहे?

उत्तर: २४ कॅरेट सोने ९९.९% शुद्ध असते पण मऊ असते. २२ कॅरेट सोन्यात तांबे किंवा जस्त मिसळले जाते.

प्रश्न 5: वरील दरात GST समाविष्ट आहे का?

उत्तर: नाही, हे स्टँडर्ड मार्केट रेट्स आहेत. सोनाराकडे तुम्हाला ३% GST आणि मेकिंग चार्जेस वेगळे द्यावे लागतील.

प्रश्न 6: मध्ये हॉलमार्क सोने कसे ओळखायचे?

उत्तर: खरेदी करताना दागिन्यांवर BIS हॉलमार्कची त्रिकोणी खूण आणि ६ अंकी HUID कोड नक्की तपासा.

प्रश्न 7: आज १ तोळा सोन्याचा भाव काय आहे?

उत्तर: सहसा १ तोळा सुमारे १० किंवा ११.६६ ग्रॅम मानला जातो. १० ग्रॅमचे दर ₹ 65,500 आहे.

प्रश्न 8: आज सोने खरेदी करण्याची योग्य वेळ आहे का?

उत्तर: जर तुम्ही दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी खरेदी करत असाल, तर सोने खरेदी करणे नेहमीच सुरक्षित असते.

प्रश्न 9: मेकिंग चार्जेस किती लागतात?

उत्तर: प्रत्येक सोनाराचे मेकिंग चार्जेस वेगळे असतात, जे दागिन्यांच्या डिझाइनवर अवलंबून असतात.

प्रश्न 10: मध्ये जुने सोने विकल्यावर काय भाव मिळेल?

उत्तर: जुने सोने विकल्यावर तुम्हाला त्या दिवसाच्या रेटनुसार पैसे मिळतील, पण मेकिंग चार्जेस आणि GST परत मिळत नाही.

प्रश्न 11: डिजिटल गोल्ड काय आहे?

उत्तर: हा ऑनलाइन सोने खरेदीचा मार्ग आहे जिथे सोने डिजिटल लॉकरमध्ये सुरक्षित राहते.

प्रश्न 12: मध्ये आज चांदीचा भाव काय आहे?

उत्तर: आज १ किलो चांदीचा भाव सुमारे ₹ 85,000 चालू आहे.

प्रश्न 13: रविवारी सोन्याचे दर बदलतात का?

उत्तर: सहसा रविवारी बाजार बंद असतो, त्यामुळे शनिवारचे दरच लागू असतात.

प्रश्न 14: KDM गोल्ड आणि हॉलमार्क गोल्डमध्ये काय फरक आहे?

उत्तर: KDM आता जुने झाले आहे. नेहमी हॉलमार्क (BIS) सोनेच खरेदी करा जे शुद्धतेची हमी देते.

प्रश्न 15: १८ कॅरेट सोने कधी वापरले जाते?

उत्तर: जेव्हा दागिन्यांमध्ये हिरे किंवा रत्ने जडवायची असतात, तेव्हा १८ कॅरेट सोन्याचा वापर होतो.

प्रश्न 16: सोन्याची नाणी खरेदी करणे दागिन्यांपेक्षा चांगले आहे का?

उत्तर: गुंतवणुकीसाठी नाणी चांगली आहेत कारण त्यांचे मेकिंग चार्जेस खूप कमी असतात.

प्रश्न 17: सोन्याचे दर कोण ठरवते?

उत्तर: आंतरराष्ट्रीय बाजार आणि IBJA (Indian Bullion Jewelers Association) द्वारे दर ठरवले जातात.

प्रश्न 18: स्थानिक सोनारांचे दर ऑनलाइन दरांपेक्षा वेगळे का असतात?

उत्तर: स्थानिक असोसिएशन आणि वाहतूक खर्चामुळे थोडे अंतर असू शकते.

प्रश्न 19: SGB (Sovereign Gold Bond) काय आहे?

उत्तर: हे सरकारी बॉन्ड आहे, ज्यावर सोन्याच्या वाढीसोबत २.५% वार्षिक व्याज मिळते.

प्रश्न 20: मध्ये सर्वात स्वस्त सोने कुठे मिळेल?

उत्तर: सोन्याचा बेस रेट जवळपास सारखाच असतो. मेकिंग चार्जेसमध्ये बार्गेनिंग करून तुम्ही पैसे वाचवू शकता.

Gold Price Today - FAQ (सामान्य प्रश्न)

Gold Price Today हे भारतातील एक विश्वसनीय डिजिटल प्लॅटफॉर्म आहे, जिथे तुम्हाला दररोज सोने आणि चांदीचे भाव अचूक आणि लाइव्ह पाहायला मिळतात. हे प्लॅटफॉर्म सोने, चांदी आणि इतर मौल्यवान धातूंचे ताजे दर दाखवण्यासाठी बनवले आहे.

तुम्ही गुंतवणुकीसाठी दर पाहत असाल, दागिने खरेदी करण्याची योजना करत असाल किंवा बाजाराची चाल समजून घ्यायची असेल, येथे तुम्हाला दिल्ली, मुंबई, केरळ आणि लखनौ सारख्या प्रमुख शहरांचे सोने आणि चांदीचे दर एकाच ठिकाणी मिळतील.

Gold Price Today ची वैशिष्ट्ये

  • लाइव्ह सोन्याचे आणि चांदीचे दर: येथे 22 कॅरेट, 24 कॅरेट तसेच 18 कॅरेट सोन्याचा भाव UP आणि इतर राज्यांनुसार दररोज अपडेट होतो.
  • स्मार्ट गोल्ड कॅल्क्युलेटर: 1 ग्रॅम, 8 ग्रॅम, 10 ग्रॅम किंवा 1 किलो सोन्याची किंमत त्वरित मोजा.
  • राज्य आणि शहरांनुसार भाव: तुम्ही लखनऊ, दिल्ली, मुंबई आणि इतर शहरांनुसार सोन्या-चांदीचे भाव स्वतंत्रपणे पाहू शकता.
  • शुद्धतेची स्पष्ट माहिती: 24K, 22K आणि 18K सोन्यामधील फरक सोप्या भाषेत समजावून सांगितला आहे, जेणेकरून योग्य निवड करता येईल.

सोन्या-चांदीच्या किमतीत घट आणि वाढीची माहिती

Gold Price Today वर तुम्हाला हे देखील समजेल की सोन्या-चांदीच्या किमतीत घट किंवा वाढ कधी आणि का झाली आहे. यामुळे गुंतवणूकदारांना योग्य वेळी खरेदी किंवा विक्री करण्यास मदत होते आणि सामान्य लोक दागिने खरेदी करताना चांगले नियोजन करू शकतात.

ही वेबसाइट कोणासाठी उपयुक्त आहे?

  • गृहिणींसाठी: दागिने खरेदी करण्यापूर्वी सोन्या-चांदीचा योग्य भाव जाणून घेण्यास मदत करते.
  • गुंतवणूकदारांसाठी: दररोज सोन्या-चांदीच्या बाजारावर नजर ठेवण्यासाठी आणि योग्य निर्णय घेण्यासाठी उपयुक्त.
  • ज्वेलर्ससाठी: दररोजचे दर तपासण्यासाठी आणि ग्राहकांना योग्य माहिती देण्यासाठी उपयुक्त.

हे प्लॅटफॉर्म खूप फायदेशीर आहे, कारण येथे क्लिष्ट मार्केट डेटा सोप्या आणि वाचनीय भाषेत दर्शविला जातो.

Gold Price Today कसे वापरावे?

खाली स्क्रोल करा आणि “राज्य निवडा” विभागात तुमचे राज्य किंवा शहर निवडा.

जर तुम्हाला एखाद्या विशिष्ट वजनाची (जसे 5 ग्रॅम किंवा 10 ग्रॅम) किंमत जाणून घ्यायची असेल, तर वरील गोल्ड कॅल्क्युलेटरमध्ये वजन टाका आणि Calculate वर क्लिक करा. काही सेकंदात तुम्हाला अचूक किंमत मिळेल.